|
Kalendarium dziejów Gdańska:
-
Około 980 roku dokument Mieszka I "Dagome Iudex" - precyzuje granice państwa piastowskiego przyjmując jako granicę północną Bałtyk.
-
997 - z wizytą do Gdańska przybywa czeski Biskup Adalbert Sławnikowic (św. Wojciech) i chrzci rzesze ludzi, udając się w dalszą podróż łodzią na ziemie pruskie w misji chrystianizacyjnej, gdzie ginie śmiercią męczeńską.
-
999 - w Rzymie ukazuje się autorstwa mnicha Jana Kanapariusza, Żywot św. Wojciecha (Vita Sancti Adalbertus), gdzie po raz pierwszy pojawia się nazwa Gyddanz..
-
1138 - na wskutek rozdrobnienia dzielnicowego zapoczątkowanego testamentem Bolesława II Krzywoustego, Pomorze Gdańskie podlega władzy księcia Seniora, ale administrowane jest przez princepsa (zarządcę).
-
1227 - Świętopełk II, wypowiada posłuszeństwo Piastom i poddaje się pod opiekę Papieża, a sam przyjmuje tytuł księcia i w ten sposób powstaje Księstwo Gdańsko - Pomorskie.
-
1261 - 63 - pierwsza lokacja (nadanie praw miejskich) Gdańska na Prawie Lubeckim.
-
1266 - umiera Świętopełk II, a rządy przejmuje po bratobójczej walce jego syn Mściwój II (Mestwin).
-
1282 - Umowa w Kępnie, gdzie Mściwój przekazuje swojemu siostrzeńcowi Księciu Wielkopolskiemu Przemysłowi II, Pomorze w razie swojej śmierci bez pozostawienia męskiego potomka, co następuje w 1294 roku.
-
1295 - Przemysł II Królem Polski, rok później śmierć Króla w Rogoźnie z inicjatywy Brandemburgii.
-
1308 - zajęcie Gdańska przez Krzyżaków
-
1343 - ponowna lokacja miasta na Prawie Chełmińskim, początek budowy kościoła Mariackiego i przywilej posiadania murowanych obwarowań miejskich. Podział Gdańska na cztery niezależne organizmy miejskie: Główne Miasto, Stare Miasto, Młode Miasto i Stare Przedmieście w celu osłabienia potęgi ekonomicznej miasta.
-
1410 - 11 Wielka Wojna Polsko - Krzyżacka, Gdańsk po Bitwie Grunwaldzkiej składa hołd Władysławowi II Jagielle. Krzyżacy podstępnie mordują gdańskiego burmistrza Konrada Leczkowa i dwóch rajców w odwecie i w rezultacie przywracają swoją władzę w Gdańsku.
-
1454 - Gdańsk zrzuca jarzmo krzyżackie wraz z innymi miastami pruskimi Toruniem i Elblągiem i na mocy Aktu Inkorporacyjnego zostaje włączony do ziem Królestwa Polskiego, co doprowadza do wybuchu Wojny Trzynastoletniej 1454 - 66.
-
1457 - podczas wizyty w Gdańsku Króla Kazimierza Jagiellończyka, miasto otrzymuje Wielki Przywilej, oraz prawo umieszczenia na herbie miasta królewską koronę.
-
1466 - II Pokój Toruński kończy wojnę z Krzyżakami i początkuje ogromny wzrost gospodarczy miasta, którego apogeum osiąga w XVI i XVII wieku.
1577 - Wojna Gdańska z Królem Stefanem Batorym
-
1627 - Wojna ze Szwecją, zwycięska bitwa morska pod Oliwą.
-
1655 - 60 - "Potop Szwedzki", Gdańsk opiera się Szwedom jako nieliczne z polskich miast, wojnę kończy Pokój Oliwski.
-
1772 - po Pierwszym Rozbiorze Gdańsk jest odcięty od polskiego zaplecza i następuje upadek miasta i portu.
-
1793 - Gdańsk po Drugim Rozbiorze przechodzi pod władzę Prus.
-
1807 - 1814 Napoleońskie Wolne Miasto
-
1815 - 1919 Gdańsk jest miastem pruskim a po zjednoczeniu Niemiec należy do Cesarstwa Niemieckiego.
-
1920 - po przegranej I Wojnie Światowej 1914 - 18, Niemcy tracą Gdańsk, ale również odrodzona Polska nie odzyskała miasta. Powstaje sztuczny twór Wolne Miasto pod egidą Ligi Narodów 1920 - 39.
-
01.09.1939. - W Gdańsku na Westerplatte rozpoczyna się II Wojna Światowa, która ma dla miasta tragiczne konsekwencje.
-
30.03.1945. - Armia Czerwona po zaciętych walkach zdobywa Gdańsk i już po jego zdobyciu, grabi i niszczy to, co z niego zostało.
-
1945 - 47 - podobnie jak w całym kraju, podziemie antykomunistyczne prowadzi beznadziejną walkę z nie uniknioną dominacją sowiecką i rodzimymi kolaborantami.
-
1966 - podczas uroczystych obchodów Milenium Chrztu Polski doszło do incydentów.
-
1968 - w marcu podczas protestów studenckich w Gdańsku wiece i demonstracje studentów pomagali pacyfikować robotnicy, co tragicznie odbiło się dwa lata później.
-
1970 - na dwa tygodnie przed świętami Bożego Narodzenia drastyczne podniesienie cen żywności w tym mięsa spowodował wybuch społecznego niezadowolenia. W Gdańsku, Gdyni, Słupsku, Elblągu i Szczecinie, wg oficjalnych komunikatów zginęły 44 osoby a setki były ranne.
-
1980 - strajk sierpniowy w dniach 14. 08 - 31. 08.Zainicjowany w Stoczni Gdańskiej im. Lenina, objął Trójmiasto i cały region, w sumie strajkowało kilkaset zakładów pracy. 31.08. 1980 roku podpisano Porozumienia Gdańskie, które bezpośrednio spowodowały powstanie N.S.Z.Z. "Solidarność" z Lechem Wałęsą jako Przewodniczącym 10 milionowego związku.
-
1987 - 88 - strajki w Stoczni Gdańskiej, które przyczyniły się walnie do rozmów "Okrągłego Stołu"
-
1994 - tragiczny pożar Hali Stoczni, 8 ofiar śmiertelnych, około 300 rannych i poparzonych
-
1997 - całoroczne szeroko zakrojone obchody Milenium Miasta
-
2005 - obchody 25 - lecia Solidarności, koncert Jean Micheal Jarra dla 100 - tysięcy ludzi na terenie Stoczni Gdańskiej.
Bibliografia (wybór):
-
Cieślak E., Biernat Cz., Dzieje Gdańska, Gdańsk 1975
-
Historia Gdańska t. I, II, III, pod red. E. Cieślaka, Gdańsk 1978 - 1993
-
Gdańsk jego dzieje i kultura, pod red. F. Mamuszki, Warszawa 1969
-
Piwarski K., Dzieje Gdańska, Gdańsk 1946
-
Wydarzyło się w Gdańsku, pod red. G. Fortuny i D. Tuska, Gdańsk 1999
|